شهرستان شازند در جنوب غربی استان مرکزی واقع شده است، از جنوب و جنوب غربی به استان لرستان و از غرب به شهرستان ملایر (استان همدان) محدود می شود.

به گزارش خبرنگار باشگاه خبرنگاران اراک؛قدمت شهر شازند (مرکز شهرستان) به دوره قاجاریه می رسد.این شهر در زمان قاجار به نام ادریس آباد شناخته شده است.بعد از عبور راه آهن سراسری از این ده و احداث ایستگاه به علت وجود کوهی که در کنار ایستگاه قرار داشت به شازند نام گذاری شد و پس از مدتی ادریس آباد و مناطق همجوار به نام شازند خوانده شدند.

در 6 کیلومتری جنوب شازند شهری قرار دارد که یکی از قدیمی ترین سکونت گاه های انسانی منطقه است، این شهر در دوران درگیری بین امین و مامون عباسی اعلام بی طرفی کرد و همین سبب ویرانی آن گردید و بقایای آن در زمان حمله مغول ویران شد.

بنای این شهر به همت عیسی بن ادریس و پسرش بودلف قاسم مجدا بنا شد، بنای این شهر در زمان صفویه مجددا تعمیر و نوسازی شد و به سبب وجود مقبره امامزاده سهل بن علی(س) و امامزاده های دیگر در زمان صفویه به نام آستانه نام گذاری شد.

این شهرستان اکنون دارای سه بخش به نام های مرکزی، سربند، زالیان و پنج شهر به نام های شازند، آستانه، مهاجران، هندودر و توره و 8 دهستان به نام های قره کهریز، کوهسار، آستانه، هندودر، مالمیر، زالیان، نهرمیان، پل دو آب است.

جمعیت این شهرستان بالغ بر 124 هزار و 100 نفر و فاصله آن از اراک 35 کیلومتر است، ارتفاع شهرستان از سطح دریای آزاد هزار و 920 متر است ، به سبب کوهستانی بودن و ارتفاع زیاد دارای آب و هوای کوهستانی با زمستان های سرد و تابستان های معتدل است.

دامنه های کوهستانی سبب به وجود آمدن آب های روان و چشمه های پر آب شده است به حدی که شهرستان سراب های پر آب لقب گرفته و در دور دوم سفر ریاست محترم جمهوری به عنوان منطقه نمونه طبیعت گردشگری به تصویب رسیده است.

پالایشگاه بزرگ، نیروگاه حرارتی و کارخانه قند از جمله مهمترین صنایع این شهرستان استف علاوه بر وجود صنایع بزرگ اقتصاد اهالی شهرستان بر پایه کشاورزی است و سوغات آن عبارتند از انگور، کشمش، سنجد و گردو و اهالی آن به زبان فارسی با لهجه نزدیک به لری و ترکی صحبت می کنند.

جاذبه های گردشگری:

شهرستان شازند به لحاظ موقعیت طبیعی و آب و هوای خنک و مطبوع، چشمه های پر آب فراوان، کوه های مرتفع و دامنه های سرسبز، غرها، تپه ها و بناهای تاریخی به عنوان مهم ترین قطب طبیعت گردی استان شناخته شده است.

جاذبه های طبیعت گردی:

روستا و چشمه دو خواهران: در شمال شرقی شهر آستانه و در دامنه کوه دو خواهران از رشته کوه راستوند در ارتفاع 2 هزار و 360 متری آب بسیار سرد و گوارایی از دل صخره بیرون می آید که به چشمه دو خواهران معروف است.از ابتدای چشمه آب تا پایین روستای دوخوهران انواع درختان تنومند و کهنسال چنار ، صنوبر، بید و گردو خود نمایی می کند.

راه دسترسی:جاده شازند به آستانه – کیلومتر 6 جاده شازند به نورآباد- جاده .

چشمه بلاغ حک: در شمال غربی شازند در دامنه جنوبی رشته کوه راسوند و کوه بلاغ چشمه پر آب از دل کوه بیرون می جهد، علاوه بر ایجاد چشم انداز بسیار زیبا و چشم نواز ، آب مورد نیاز روستاهایی حک بالا، حک پایین و تخت محل را تامین می کند، مردم منطقه معتقدندکیخسرو قبل از آنکه در غار معروف کیخسرو و از نظرها پنهان شود دراین چشمه غسل کرده است.

راه دسترسی: شازند، جاده اراک به بروجرد، دو راهی روستای تحت محل، روستای حک پایین.

سراب پنجعلی: در این محل اردوگاه تابستانی دانش آموزی توسط آموزش و پرورش ایجاده شده است، راه دسترسی: جاده اصلی اراک به بروجرد 2 کیلومتر شهر توره.

پیست اسکی پاکل: گردونه روستای پاکل واقع در جنبو شهر شازند محل پیست پاکل می باشد، این پیست از شازند 20 کیلومتر و از اراک 50 کیلومتر فاصله دارد و درکنار جاده آسفالته شازند به هندودر واقع شده است.

ارتفاع این نقطه از سطح دریا 1200 متر از سطح دریای آزاد و طول آن 5 کیلومتر می باشد، در فصل بهار و زمستان بسیار مورد توجه قرار میگیرد.

سراب عباس آباد: در شرق شازند و در دامنه شمالی کوه راسوند و جنوب دشت شازند قرار دارد، این چشمه به سمت روستاهای عباس آباد و اکبر آباد جریان دارد، در سرچشمه آن با مساعدت سازمان میراث فرهنگی و اجرای شهرداری پارک بزرگی احداث شده است.

چشمه عمارت: روستای عمارت در جنوب شرقی دشت شازند و در داومنه کوه بر آفتاب و کوه رازان واقع شده است، در این روستا چشمه پرآبی به نام عمارت با آبدهی حدود 800 لیتر در ثانیه وجود داردکه سرچشمه اصلی رودخانه قره چای می باشد، حجم بالای آب مزارع و باغات کشاورزی روستاهای عمارت را در بر میگیرد که بر روی یکی از این دهانه ها مسجد باب الحوائج ساخته شده که جلوه زیبای بی نظیری را به این محل داده است.

راه دسترسی:جاده ارتباطی شازند به خمین روستای هفته عمارت

سراب اسکان: در دامنه لجور، در شمال غرب شهر شازند و در نزدیکی روستای اسکان این جشمه واقع شده است، متوسط آبدهی 200 لیتر در ثانیه است که مورد استفاده کشاورزی روستای اسکان و مناطق اطراف قرار می گیرد.

راه دسترسی: جاده اراک بروجرد، 19 کیلومتری شمال غربی شهر شازند روستای اسکان، بین لجور و رودخانه شراء.

غارکیخسرو: غار کیخسرو و گواره زار در 35 کیلومتری جنوب غربی اراک و در سمت غربی رودخانه شراء و در رشته کوه شازند به ارتفاع 2 هزار و 900 متر از سطح دریا قرار دارد.ویژگی غار کیخسرو تقدس و اهمیت آن نزد مردم محلی زردتشتیان ایران و سراسر جهان می باشد که از دیر باز برای زیارت به این محل می آمدند.بر دیوارهای غار اسامی ایرانی و زرتشتی حک شده است.

جاذبه های تاریخی و فرهنگی:

امامزاده سهل بن علی(ع)-(قدمت:صفوی)،شهرستان شازند، بخش مرکزی، شهر آستانه: شهر آسانه که در قدیم به نام کرج ابودلف نامیده می شده است از جمله سکونت گاه های باستانی شهرستان شازند است.

این شهر پس از اسلام مورد اقبال خلفا و همچنین اولاد ائمه اطهار (ع) قرار گرفت. به همین دلیل درمعادلات سیاسی منطقه ای نقش موثری داشت و در قبض و بسط سیاسی دچار آسیب های ناگهانی گردید.

پس هجرت تعدادی از اولا ائمه معصوم به این منطقه و شهادت آن بزرگواران به دست دشمنان اهل بیت(ع) به نام آستانه شهرت یافت و به شدت مورد توجه مسلمانان به خصوص شیعیان قرار گرفت به حدی که در بعضی از روزهای عزاداری یا اعیاد اسلامی جمعیت کثیری از استان های همدان، لرستان، مرکزی وسایر بلاد به این شهر می آیند.

مشاهیر و مفاخر شازند: آیت الله علی بن کربلایی غلام، آیت الله اسمعیل هفته ای، آیت الله سید محمد هفته ای؛ آیت الله حاج شیخ عباس ادریسی، آیت الله قاضی، ملا حبیب الله عبدی.

صنایع دستی شهرستان: صنایع دستی شهرستان شازند عبارتنداز دست بافت های سنتی(قالی بافی و گلیم بافی)، رودوزی های سنتی، آثار چوبی و منبت، کنده کاری روی چوب، معرق کاری، پیکره تراشی، خراطی، سفالگری و گیوه بافی

راک – خبرگزاری مهر: طبیعت زیبا، چشمه های گوارا و سراب های پرآب همه و همه در شهرستان شازند گرد هم آمده اند تا این شهرستان کوچک را تبدیل به بهشتی دلنشین کنند تا در این روزهای بهاری فرصت آسایش و آرامش برای مسافران نوروزی را پدید بیاورد.

به گزارش خبرنگار مهر، شازند شهری کوچک در فاصله 30 کیلومتری شهر غرب اراک قرار دارد و آب و هوای بکر و کوهستانی جاذبه های این شهر را چندین برابر کرده است.

صدای حرکت ملایم آب در چشمه ها، آواز پرندگان در میان درختان در کوهپایه قله های مرتفع بهشتی کوچک در مرکز ایران به وجود آورده است. بهشتی که آثار و تپه های باستانی آن یادگاری از دوران پیش از تاریخ است و اکنون این یادگاری های پیش از تاریخ زیر پای مسافران نوروزی و گردشگران علاقمند به آثار باستانی قرار گرفته است.

شاید به جرات بتوان گفت شازند تنها شهرستانی است در استان مرکزی که در دل و پای کوه هایش بیشترین چشمه ها و سراب ها وجود دارد. برخی از این سراب ها و چشمه ها دائمی و برخی فصلی هستند.

زمستان پربرکت امسال نوید چشمه هایی و سراب هایی جوشان تر از قبل را می دهد. چشمه و سراب های  عمارت، بلاغ حک، عباس آباد، اسکان و پنجعلی از مهم ترین سراب های واقع در این شهرستان است

.

چشمه عمارت

روستای عمارت در جنوب شرقی دشت شازند و در دامنه کوه برآفتاب و کوه رازان واقع شده است. در این روستا چشمه پر آبی به نام عمارت وجود دارد که  اصلی ترین سرچشمه رودخانه قره چای است.آب آن به هفت قسمت تقسیم شده و اراضی کشاورزی منطقه را آبیاری می کند.حجم بالای آب مزارع و باغات کشاورزی روستاهای عمارت را در بر می گیردکه بر روی یکی از این دهانه ها مسحد باب الحوائج ساخته شده که جلوه زیبای بی نظیری را به این محل داده است.راه دسترسی :  جاده ارتباطی  شازند به خمین - روستای هفته عمارت

سراب و چشمه بلاغ حک

در شمال غربی شازند در دامنه جنوبی رشته کوه راسوند و کوه بلاغ چشمه پرآبی از دل کوه بیرون می جهد. این سراب علاوه بر ایجاد چشم انداز بسیار زیبا و چشم نواز، آب مورد نیاز روستاهایی حک بالا، حک پایین و تخت محل را تامین می کند. مردم منطقه معتقدند کیخسرو قبل از آنکه در غار معروف کیخسرو  ازنظرها  پنهان شود در این چشمه غسل کرده است .

راه دسترسی به این چشمه از  شازند  - جاده اراک به بروجرد- دو راهی روستای تخت محل – روستای حک پایین است.

سراب پنجعلی

 این سراب از سرچشمه های قره چای محسوب می شود. و در نزدیکی جاده اصلی اراک – بروجرد قرار دارد. بازده متوسطی دارد و در تمام طول سال جاری است. در اطراف آن باغ های میوه و قلمستان مناسب برای اطراق وجود دارد. برای بازدید از این سراب باید به سمت روستای توره حرکت کرده و نرسیده به توره از دور برگردان احداثی استفاده کرده و به سمت جنوب مسیر را ادامه داد.

سراب عباس آباد

در شرق شهر شازند و در دامنه شمالی کوه راسوند و جنوب دشت شازند سراب زیبایی بنام عباس آباد قرار دارد. این چشمه به سمت روستاهای عباس آباد و اکبرآباد جریان دارد. در سرچشمه آن با مساعدت سازمان میراث فرهنگی و اجرای شهرداری پارک بزرگی احداث شده است.

سراب اسکان

در دامنه کوه لجور، در شمال غرب شهر شازند و در نزدیکی روستای اسکان این چشمه و سراب واقع شده است. این سراب در تمام طول سال جاری است و دِبی کمی دارد. به علت مجاورت با قلمستان ها اطراف قره چای از قدیم مکان مناسبی برای گذران اوقات فراغت بوده و هست. متوسط آبدهی ین سراب 200 لیتر در ثانیه است که مورد استفاده کشاورزی روستای اسکان ومناطق اطراف قرار می گیرد. راه دسترسی به این چشمه جاده اراک بروجرد،19کیلومتری شمال غربی شهر شازند، روستای اسکان، بین لجور ورودخانه شراء است.

سراب سورانه

سراب سورانه در جنوب شرقی شازند قرار دارد، این سراب فصلی بوده است از اواسط زمستان تا اواخر بهار بسته به میزان بارش سالیانه جاری و از آبدهی متوسط برخوردار است. در اطراف خود سراب درخت موجود نیست ولی از حدود 200 متری آن قلمستان های متعددی وجود دارد. برای دسترسی به آن از شهر شازند جاده آسفالته روستای سورانه می توان استفاده کرد.

چشمه دوخواهران

در شمال شرقی شهر آستانه و در دامنه کوه دو خواهران از رشته کوه راسوند در ارتفاع 2 هزار و 360 متری آب بسیار سرد و گوارایی از دل صخره بیرون می آید که به چشمه دو خواهران معروف است. از ابتدای سرچشمه آب تا پایین روستای دو خواهران انواع درختان تنومند و کهنسال چنار ، صنوبر، بید و گردو خودنمایی می کند. راه دسترسی : جاده شازند به آستانه – کیلومتر 6 جاده شازند به نورآباد است

 

.

 

سراب چُناس

این سراب در جنوب شرقی شازند و در نزدیکی روستای چناس و در دامنه کوه چال خاتون قرار دارد. آب آن فصلی بوده است و مدت زمان جاری بودنش به بارندگی فصل زمستان قرار دارد معمولا تا نیمه بهار آب آن جاری است و دبی کمی دارد. در مجاورت آن چند قلمستان جهت استراحت وجود دارد. برای رسیدن به آن جاده از جاده هفت عمارت وارد روستای کرک شد واز ابلای آن وارد روستای چناس شد.  سراب در بالای روستا و در مجاورت کوه قرار دارد.

سراب عنبرته

این سراب در جنوب شرق شازند واقع است. سراب عنبرته در مجاورت روستای عنبرته و در دامنه کوه چال خاتون قرار دارد. آبدهی کمی دارد و آب آن باغ های اطراف را سیراب می کند. در تمام طول سال جاری است و برای رسیدن به آن از جاده اصلی اراک- ازنا وارد روستای عنبرته شد. این سراب در بالای روستا قرار دارد و اطراف آن درخت نیست و برای استراحت باید به باغ های مجاور رفت.

چشمه کیخسرو

این سراب یا چشمه بزرگ در دشت کزاز و در دامنه کوه راسوند قرار دارد، و به لحاظ قرار داشتن در منطقه تاریخی، نام آن در منابع تاریخی منطقه آورده شده است.

پل دوآب

این پل در منطقه حساس " دوآب" واقع شده است و رابط مکان های باستانی بین دشت کزاز در جنوب و دره شرا در شمال و منطقه لرستان در غرب و اراک در شرق است. طول پل 130 متر، عرض آن پنج و نیم متر تا پنج و هفتاد صدم متر نوسان دارد. بلندترین نقطه پل از کف رودخانه پنج و پنجاه صدم متر ارتفاع دارد.

این پل دارای هشت چشمه بزرگ و کوچک با طاق های تیزه دار است. هر پایه از جلو دارای موج شکن تیز و از پشت دارای پشتیبان است.این پل از سنگ، آجر و گل آهک ساخته شده است.

غار کیخسرو

غار کیخسرو در 35 کیلومتری جنوب غربی اراک و در سمت غربی رودخانه شراء و در رشته کوه شازند در نزدیکی قله کوه کیخسرو است ، به ارتفاع 2 هزار و 900 مترازسطح دریا قرار دارد . ویژگی غارکیخسرو تقدس واهمیت آن نزد مردم محلی، زرتشتیان ایران وسراسرجهان می باشد که از دیرباز برای زیارت به این محل می آمدند . بر دیوارهای غاراسامی ایرانی و زرتشتی حک شده است

غار صادق علی

غار صادق علی در نزدیکی شهر توره  از توابع شازند واقع شده است.این غار بسیار زیبا و دست نخورده و بکر بوده و میزبان خوبی برای مسافران نوروزی که به کوهنوردی وارد هستند می باشد. ورود به داخل  غار صادق علی نیاز به تجهیزات فنی و حضور افراد با تجربه داره ، به هیچ وجه تصمیم نگیرید که تنهایی به دیدن این غار بروید ، از بیرون هم که فقط یک دریچه حدودا به قط 1.5 متر باز هست و زیبایی این غار را به شما نشان نخواهد داد

غار سوله خونزا

این غار در کوه شمس آباد در جنوب شرقی شهر شازند و در کنار روستای شمس آباد در منطقه ای بسیار زیبا قرار گرفته است.

غار هندودر  

این غار در جنوب غربی شهرستان سربند و در کوههای هندودر واقع شده است.

 تپه های گل زرد

دو تپه گل زرد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و دوره مادها می رسد. این تپه ها در شهرستان شازند، بخش زالیان، روستای گل زرد واقع شده و این اثر در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۸۵۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است

تپه و آثار باستانی سرسختی و پاکل

این تپه و آثار بجا مانده در غرب شهر آستانه قرار دارد و مربوط به دوران مادها تا ساسانی است.

پیست اسکی پاکل،حمام ده کائید متعلق به دوره قاجار، امامزاده محمد عنیفه (ع)، امامزاده روستای تکیه، امامزاده باب المراد (ع) امامزاده محمد (ع) روستای حصار، امامزاده سهل بن علی (ع)، امامزاده طالب بن علی (ع)، امامزاده جعفر بن علی (ع) و فضل بن علی (ع)،منزل اربابی روستای تواندشت و کلیسای هاکوپ در محله ازنا از دیگر مناطق تاریخی و مذهبی دیدنی شهرستان شازند است.

مسافران نوروزی که شازند را بعنوان مقصد طبیعت گردی خود انتخاب کرده اند می توانند پس از فراغت از سایه های پربار درختان و نوشیدن از آب های گوارای چشمه های جوشان شازند از صنایع دستی شهرستان شازند چون دستبافت های سنتی ( قالی باقی و گلیم بافی )، رودوزی های سنتی، آثار چوبی و منبت ، کنده کاری روی چوب ، معرق کاری ، پیکره تراشی ، خراطی ، سفالگری و گیوه بافی به سوغات ببرند.

شازند

سراب عباس آباد در شرق شهر شازند و در دامنه شمالی رشته کوه راسوند قرار دارد. میزان آبدهی این چشمه بطورمتوسط حدود 250 تا 300 لیتر در ثانیه است وارتفاع آن ازسطح دریا 1900متر می باشد.


 
همزمان با گرم شدن تدریجی هوا و درآغازسال جدید، سراب عباس آباد شازند به عنوان منطقه نمونه گردشگری، پذیرای بسیاری از مردم و علاقه مندان به طبیعت است. چشمه عباس آباد بخاطر نزدیکی با شهر شازند، مکان مناسبی برای گذراندن اوقات فراغت اهالی این شهر و سایر مردم استان مرکزی است. سراب عباس آباد در شرق شهر شازند و در دامنه شمالی رشته کوه راسوند قرار دارد. میزان آبدهی این چشمه بطورمتوسط حدود 250 تا 300 لیتر در ثانیه است وارتفاع آن ازسطح دریا 1900متر می باشد. این چشمه از جمله چشمه های 'کارستیکی' است که در دامنه رشته کوه های راسوند واقع شده و از آب آن برای کشاورزی و شرب روستاها و مناطق اطراف استفاده می شود .

روستای ابیانه